بهترین نکات شروع برنامه نویسی برای کودکان!

حتما درباره ی برنامه نویسی برای کودکان و اهمیت آن چیزهایی شنیده اید و سوالاتی در سر دارید. مثلا چطور کودکم را با دنیای برنامه نویسی آشنا کنم؟ بهترین راه شروع برنامه نویسی برای کودکان چیست؟ و هزاران سوال و نگرانی دیگر که ممکن است از این راه ناشناخته داشته باشید. اگر شما هم به دنبال راهی برای آشنا کردن فرزندتان با برنامه نویسی هستید و می‌خواهید بدانید کودکان از چه سنی می‌توانند آموزش برنامه نویسی را استارت بزنند، روی مقاله درستی کلیک کرده اید. شاید در نگاه اول فکر کنید که برنامه نویسی مهارتی سخت و پیچیده است که مناسب کودکان نیست، اما آموزش برنامه نویسی کودکان روش‌های متفاوتی دارد و کودکان مجبور نیستند که از همان اول مسیر، مفاهیم سخت و پیچیده را یاد بگیرند. مسیر آموزش  برنامه نویسی برای کودکان خیلی راحت تر پیش می‌رود و با بازی و سرگرمی به کودک مفاهیم پایه را آموزش می‌دهند. کودکان کم کم تفکر منطقی و برنامه نویسی پیدا می‌کنند و درک و حل مسئله برایشان راحت تر می‌شود. این مهارت به کودک شما در حل مسائل ریاضی و دیگر مسائل نیز کمک می‌کند. می‌دانیم که با پیشرفت تکنولوژی، حتی اگر فرزند ما بخواهد دکتر، مهندس یا معلم هم شود به ارتباط گیری با تکنولوژی و فناوری نیاز دارد. در این مقاله به شما نشان می‌دهیم که چطور برنامه نویسی برای کودکان را شروع کنید و با رعایت چه نکاتی می‌توانید به نتایج بهتری برسید.

برنامه نویسی برای چه کودکانی مناسبه؟

برنامه نویسی مخصوص چه کودکانی است؟ آیا فرزند من باید ویژگی خاصی داشته باشد تا بتواند برنامه نویسی را شروع کند؟ باید بگوییم که برنامه نویسی فقط مخصوص بچه‌های نابغه یا خیلی خاص نیست. نکته مهم این است که آموزش‌ها و انتخاب ابزارها باید متناسب با علایق و سطح یادگیری کودکان هم راستا باشد. بعضی از کودکان ممکن است سریع تر مفاهیم را یاد بگیرند و بعضی دیگر نیاز به همراهی و زمان بیشتری دارند. با این وجود اگر فرزند شما ویژگی‌هایی که در ادامه به بررسی آنها می‌پردازیم را داشته باشد می‌تواند راحت تر وارد دنیای برنامه نویسی شود.

• کنجکاو باشد و به کشف چیزهای جدید علاقه مند باشد.
• دلش می‌خواهد بازیگوشی کند، چیزی را خراب کند و یا از نو بسازد؛ این همان روحیه ای است که برای برنامه نویسی به آن نیاز دارند.
• برنامه نویسی برای کودکانی که ADHD دارند نیز بسیار مناسب است. این بچه‌ها معمولا خیال‌پردازی و خلاقیت بسیار بالایی دارند و بازی‌های تصویری/داستانی کمک بزرگی به آنها می‌کند.
• به بازی و داستان‌ها علاقه دارد و آنها را دنبال می‌کند. چرا که بازی‌های برنامه نویسی برای کودکان بیشتر به صورت عینی و داستانی هستند.
• به ریاضیات علاقه دارد و در آن خوب عمل می‌کند.

اگر هنوز چنین ویژگی‌هایی را در فرزند خود نمی‌بینید نگران نباشید؛ چرا که به مرور زمان و با آموزش‌‌های مناسب فرزندتان با راه و روش‌های برنامه نویسی آشنا می‌شود و راحت تر با آن کنار می‌آید. فقط به گذشت کمی زمان، تلاش و یادگیری نیاز است. ما در مقاله برنامه نویسی کودکان، در خصوص اینکه برنامه نویسی مخصوص چه کودکانی است به بررسی دقیق تری پرداختیم و همه چیز درباره ی دنیای برنامه نویسی برای کودکان را شرح داده ایم.

بهترین سن برای برنامه نویسی کودکان چه زمانی است؟

برنامه نویسی برای کودکان بهتر است از سنین کمتر و به شکل بازی محور صورت بگیرد. سن دقیق به میزان آمادگی ذهن کودک و علاقه او بستگی دارد. معمولا سن 5 تا 7 سال برای ورود به محیط‌های ساده تر مناسب است. در این سن کودک بیشتر با مفاهیم کلی مثل ترتیب دستورات و حل مسئله آشنا می‌شوند. تقریبا در هر سنی با داشتن برنامه مشخص در مسیر یادگیری و استفاده از ابزارهای مناسب و بازی محور شما می‌توانید یادگیری برنامه نویسی را شروع کنید. در ادامه مشخص می‌کنیم که در چه سنی یادگیری چه چیزی اهمیت بیشتری دارد؟

سن 5 تا 7 سال: در این سن بچه‌ها بیشتر روی بازی‌ها و محیط‌های بلوکی کار می‌کنند تا با مفاهیم ساده کد نویسی مثل الگوریتم‌ها و حل مسئله آشنا شوند. چه بهتر که بازی یا محیطی را انتخاب کنید که با هدف آموزش مفاهیم ساده برنامه نویسی و به صورت داستان وار صورت بگیرند. چرا که کودکان در این سن با داستان ها ارتباط بیشتری می‌گیرند.

7 تا 13 سالگی: با ورود به این سن بچه‌ها پس از آشنایی و کار با ابزارها و بازی‌های پیشرفته و موثر، که در ادامه به معرفی آن می‌پردازیم، تقریبا آماده ساخت بازی‌های ساده و زیبای خود می‌شوند و اعتماد به نفس بیشتری به دست می‌آورند.

12 تا 16 سالگی: بین سنین 12 تا 16 سالگی، فرزند شما آماده شروع مرحله به مرحله زبان‌های برنامه نویسی و آشنایی با مفاهیمی مثل شرط‌ها و حلقه‌ها است. اما اگر فرزندتان هنوز آشنایی پایه با برنامه نویسی را شروع نکرده است و با مفهوم الگوریتم و حل مسئله آشنایی ندارد، می‌تواند در قدم اول کار با بازی‌هایی را شروع کند که کودکان را با دنیای برنامه نویسی و کدها آشنا می‌کنند. 

اگر شما ترجیح می‌دهید که فرزندتان از همان ابتدا با کدنویسی واقعی شروع کند و سراغ بازی‌ها و ابزارهای مقدماتی نرود، بهتر است بدانید که با انجام این کار، تنها شروع برنامه نویسی برای کودکان را سخت و پیچیده کرده اید. در ادامه به بررسی اینکه برنامه نویسی برای کودکان با بازی بهتر است یا با یادگیری مستقیم کدنویسی، می‌پردازیم.

اولین قدم برنامه نویسی برای کودکان؛ از بازی شروع کنیم یا کدنویسی واقعی؟

آموزش برنامه نویسی برای کودکان را از کجا باید شروع کرد؟ آموزش با بازی گزینه بهتری است یا با یادگیری کد نویسی شروع کنیم؟ بخشی از پاسخ این سوال به سن، علاقه و سطح یادگیری فرزندتان بستگی دارد. مثلا اگر از حداقل 11 سال بیشتر سن دارد،  کنجکاو است و همه چیز را خیلی زود درک می‌کند و متوجه می‌شود آموزش‌های پایه کدنویسی می‌تواند کمک کننده باشد؛ اما این کار همیشه گزینه مناسبی نیست و کودک شما به زمان و آموزش‌های پایه نیاز دارد تا با برنامه نویسی آشنا شود، پس بهتر است هر چیزی را مرحله به مرحله و به مرور زمان انجام دهید تا نتیجه بهتری بگیرید. مفاهیم کد نویسی برای کودکان ساده نیست و یادگیری آنها بدون هیچ پیش زمینه ای، مشکل است اما اگر با استفاده از ابزارها و بازی‌ مناسب، فرزند خود را با مفاهیم پایه ی برنامه نویسی مثل الگوریتم و حل مسئله آشنا کنید، به او در یادگیری بهتر، کمک بزرگی کرده اید. 

قبل از اینکه سراغ کد نویسی بروید، با کمک بازی برنامه نویسی برای کودکان، ذهن او را آماده کنید.

برایتان سوال است که چطور یک بازی می‌تواند مفاهیم پایه برنامه نویسی را به کودکان آموزش دهد، از کجا بفهمیم که کدام بازی واقعا این کار را انجام می‌دهد و مناسب شروع برنامه نویسی برای کودکان است؟ ما تمام نگرانی‌های شما را درک می‌کنیم و در ادامه به تمام سوال‌هایتان پاسخ می‌دهیم.

بدون مفاهیم پایه، ورود به دنیای کد نویسی غیر ممکن است!

منظور از مفاهیم پایه برنامه نویسی برای کودکان دقیقا چیست؟ چرا کودکان قبل از اینکه به سراغ کدنویسی بروند، به یادگیری چنین چیزهایی نیاز دارند؟ همانطور که بسیاری از شما می‌دانید مهارت‌های شناختی مثل قدرت حل مسئله، قضاوت و استدلال،  در کودکان 6 تا 12 ساله هنوز به قدر زیادی رشد نکرده و با گذشت زمان یاد می‌گیرند که چطور به مسائل نگاه کنند و آنها را حل کنند.

 برنامه نویسی دقیقا همان مهارتی است که به توانایی‌های ذهنی و شناختی نیاز دارد. یک برنامه نویس باید مسئله را درک کند، روش‌های مختلف را بررسی و بهترین راه را بر پایه منطق و حل مسئله عملی کند. کسی که بازی آموزش برنامه نویسی به شما ارائه می‌دهد باید این نکات را در نظر بگیرد و با روش‌های عینی و بصری، مهارت‌های شناختی کودک را تقویت کند. کودک شما هنگام آموزش مفاهیم پایه برنامه نویسی، دقیقا شبیه کودکی 6 ساله است که در مهد کودک با حروف الفبا، اشکال و مفهوم جمع و تفریق آشنا می‌شود. کودکان این مهارت‌ها را با بازی، شکل‌ها و به صورت داستانی یاد می‌گیرند. در واقع به روشی، کودک بدون داشتن هیچ اطلاعاتی از قبل، می‌تواند برنامه نویسی را شروع کند. در مقاله برنامه نویسی کودکان بدون پیش زمینه،به صورت اختصاصی به بررسی این موضوع پرداخته ایم.

چطور بازی مخصوص آموزش برنامه نویسی برای کودکان را پیدا کنیم که تمام موارد بالا را داشته باشد، نیازهای فرزند ما را بداند و مانند یک معلمی خصوصی او را با برنامه نویسی آشنا کند؟ آیا بازی ای هست که به صورت داستانی فرآیند یادگیری برنامه نویسی به کودکان را انجام دهد؟ البته! در ادامه بازی ای را به شما معرفی می‌کنیم که با تمرکز بر نیازهای کودکان در برنامه نویسی، فرآیند یادگیری را به‌صورت داستانی و جذاب ارائه می‌دهد. این بازی تجربه‌ای منحصر به فرد برای کودکان فراهم می‌آورد و آنها را چند قدم از دیگران جلو می‌اندازد.

بازی باب اسفنجی؛ از خنده‌های باب اسفنجی تا اولین قدم‌های کدنویسی

همانطور که باهم بررسی کردیم، شروع برنامه نویسی برای کودکان با بازی، انتخابی درست و معقولانه است؛ مطمئنا پیدا کردن یک بازی مناسب و هدفمند، کار راحتی نیست و چالش برانگیز است؛ ولی چه خوب که باهم آشنا شدیم. اگر به دنبال یک بازی مطمئن، داستان محور و سرگرم کننده برای آموزش برنامه نویسی به کودک خود هستید، بازی باب برنامه نویس، یکی از بهترین انتخاب‌ها است. تیم ما با تمرکز اختصاصی بر روی نیازهای کودکان در یادگیری برنامه نویسی، توانسته بازی ای را برای آنها طراحی و ارائه کند که به صورت داستانی و جایزه دار، کودک را به آسانی با مفاهیم برنامه نویسی آشنا کند. از آنجایی که باب اسفنجی کاراکتر اصلی این بازی است، کودک ارتباط بیشتری با بازی باب اسفنجی می‌گیرد و کار با آن برایش سرگرم کننده می‌شود.

بازی با یک داستان مهیج و ماجراجویانه در شهر بیکینی باتم شروع می‌شود و کودکان در مرحله به دنبال راه حلی برای مقابله با مشکل شهر هستند. در پایان هر مرحله، کودک آموزش‌های تخصصی و پایه ی برنامه نویسی را کاملا ساده و بازی محور یاد خواهد گرفت و قدم به قدم به برنامه نویسی پایتون و هوش مصنوعی نزدیک خواهد شد. برای دانلود و کسب اطلاعات بیشتر از این بازی، روی لینک باب برنامه نویس کلیک کنید.

دغدغه‌های والدین در مسیر برنامه نویسی برای کودکان

آیا این بازی می‌تواند به اندازه یک معلم خصوصی در شروع برنامه نویسی برای کودکان موثر باشد؟ آموزش برنامه نویسی چه تاثیری روی درس‌های کودک دارد؟ به پیشرفت در درس‌هایش کمک می‌کند؟ چرا که نه! این بازی طوری طراحی شده که حتی معلم‌ها نیز برای آموزش می‌توانند از آن استفاده کنند پس نگران چه هستید؟ همه پدر و مادرها، در هنگام تصمیم گیری برای مسئله ای سرنوشت ساز، چالش‌ها و نگرانی‌هایی دارند و این امر طبیعی است. در ادامه سعی می‌کنیم تمام مشکلات شما را بررسی کنیم و با پاسخ‌های مطمئن، دل گرمتان کنیم.

• یادگیری برنامه نویسی تاثیری روی درس بچه‌ها داره؟

وقتی فرزند شما با بازی برنامه نویسی، مهارت‌های حل مسئله و شناخت مشکلات را در خود تقویت می‌کند، ذهنی آماده برای یادگیری هرچه بیشتر دارد. در واقع در برنامه نویسی کودک یاد می گیرد که “چطور فکر کند” در نتیجه ذهنی فعال تر خواهد داشت و در سایر زمینه ها موفق تر عمل می کند.

• آیا آموزش برنامه نویسی برای کودکان، نیاز به زبان انگلیسی داره؟

کودک شما در همان ابتدای مسیر برنامه نویسی، به زبان انگلیسی احتیاج پیدا نمی‌کند. مثلا در بازی ما همه چیز به زبان فارسی و مناسب کودکان، طراحی و پیاده سازی شده است. این احتمال هست که با استفاده بازی دیگری، با مشکل زبان‌ها روبه رو شوید. خیلی از بازی‌ها به زبان انگلیسی هستند و کار برای کودک سخت می‌شود. پس باید هم کنارشان باشید و مفاهیم را به او منتقل کنید و این کار هم وقت گیر است، هم با مشکلاتی مثل سختی و خوانایی کمتر، آمیخته است. پس همان بهتر که از بازی ای استفاده کنید که برای کودکان فارسی زبان، طراحی شده است.

• آیا یاد گرفتن برنامه نویسی در زمان مدرسه، به درس بچه لطمه وارد می‌کند؟

اینطور نیست، اتفاقا برعکس! یادگیری برنامه نویسی با بازی، زیاد وقت شما را نمی‌گیرد و همانطور که گفتیم، با بازی برنامه نویسی برای کودکان، ذهن کودک رشد پیدا می‌کند و مفاهیم درسی را زود تر یاد می‌گیرد.

• آینده برنامه نویسی برای کودکان چگونه رقم می‌خورد؟

شروع برنامه نویسی برای کودکان، با بازی صورت می‌گیرد و کم کم پس از یادگیری مفاهیم پایه، کودکان می‌توانند یادگیری زبان‌های برنامه نویسی را شروع کنند. از آنجایی که شغل‌های زیادی برای برنامه نویسان وجود دارد و خیلی از مجموعه‌ها و کسب و کارها به وجود برنامه نویس نیاز دارند، پس می‌توانید اطمینان داشته باشید که آینده شغلی و موفقیت فرزند شما با برنامه نویسی، تضمین شده است.

یادگیری برنامه نویسی برای کودکان چقدر طول می‌کشد؟

کسی که می‌خواهد برنامه نویسی را یاد بگیرد، روی آموزش و به چالش کشیدن مهارت‌های خود وقت زیادی می‌گذارد و این امر چندین ماه طول می‌کشد؛ ولی برای کودکان به این شکل نیست.  از آنجایی که شروع برنامه نویسی برای کودکان، با بازی صورت می‌گیرد، کودکان می‌توانند راحت تر فرآیند آموزش را طی کنند. یادگیری برنامه نویسی برای کودکان، کاملا بستگی به علاقه و شوق خودشان دارد. هرچند بازی باب اسفنجی به گونه ای طراحی شده که کودکان را بیشتر به خود جذب می‌کند، به آنها جایزه می‌دهد و به صورت داستان وار، کودکان را ترغیب می‌کند که بازی را انجام دهند و چیزهای بیشتری یاد بگیرند. با این اوصاف، فرآیند یادگیری مفاهیم برنامه نویسی زیاد طول نمی‌کشد. علاوه بر این، کودکان با انجام بازی باب اسفنجی، با مفاهیم پایه پایتون آشنا می‌شوند و بلافاصله می‌توانند یادگیری پایتون را شروع کنند. برای آموزش زبان برنامه نویسی به کودکان، نکات مهمی وجود دارد که باید آنها را رعایت کنید. 

از بازی به کد نویسی؛ چه زمانی سمت کدنویسی واقعی بریم؟

پس از یادگیری مفاهیم پایه مثل الگوریتم، ترتیب دستورات و حل مسئله با بازی‌ آن هم به صورت کامل، وقت برداشتن قدم بعدی است! وقتی کودک شما به کمک بازی، مفاهیم پایه برنامه نویسی را یاد گرفت، به آنها مسلط شد و مهارت‌های شناختی خود را تقویت کرد، آماده ورود به دنیای برنامه نویسی و آموزش کدنویسی است. حالا بیایید در جدول زیر ببینیم، کدام زبان‌های برنامه نویسی برای شروع بهتر هستند و به چه پیش نیازهایی، احتیاج دارند:

خوب است بدانید که در بازی باب اسفنجی، کودکان به مرور زمان با مفاهیم ساده زبان برنامه نویسی پایتون آشنا می‌شوند و اگر به اطلاعات بیشتری در خصوص زبان برنامه نویسی برای فرزند خود احتیاج دارید، خواندن مقاله زبان برنامه نویسی برای کودکان را به شما پیشنهاد می‌دهیم.

آینده شغلی شروع برنامه نویسی برای کودکان؛  نگاهی به مشاغل

همانطور که می‌دانید، در دنیای امروز تکنولوژی همواره در حال پیشرفت است و برای ما صبر نمی‌کند. در آینده ای نه چندان دور، خیلی از شغل‌ها ارتباط مستقیمی با برنامه نویسی و کامپیوتر دارند. یعنی اگر فرزند شما یا خودتان دکتر، مهندس یا معلم هم باشید باید کار با کامپیوتر را به خوبی یاد داشته باشید. یکی از راه‌های با ارزش و مهم برای اینکه فرزندان خود را با دنیای جدید، هم راستا کنیم و  آینده ای درخشان برایشان رقم بزنیم، همین شروع برنامه نویسی برای کودکان است. پس آن را جدی بگیرید و بدانید که سرمایه گذاری روی مهارت‌های مهمی مثل برنامه نویسی برای کودکان، تضمین کننده ی آینده و موفقیت برای آنهاست؛ نه اتلاف وقت و انرژی. در قسمت‌های قبلی به یادگیری زبان‌های برنامه نویسی نیز اشاره کردیم. در ادامه می‌توانیم جدول کوتاه و مختصری به شما ارائه دهیم که با یادگیری چه زبانی، چه شغلی در آینده دارند:

همانطور که مشاهده کردید، شروع برنامه نویسی برای کودکان فقط یک قدم ساده روی هوا نیست و تازه شروع مسیری به سمت موفقیت و آینده درخشان است.

کلام آخر

شروع برنامه نویسی برای کودکان، شروع مسیری مطمئن برای ساخت آینده درخشان است. کودک شما در این مسیر تنها نیست و قدم قدم با بازی مناسب، می‌تواند خودش را به جایی برساند. اگر امروز قدم اول را برای آشنایی فرزندتان با دنیای برنامه نویسی بردارید، فردای او پر از فرصت‌های درخشان خواهد بود. حتی اگر فرزندتان در آینده برنامه نویسی حرفه‌ای نشود، مهارت‌هایی که در این مسیر یاد می‌گیرد، در هر شغل و جایگاهی به کمکش خواهد آمد. 

سوالات متداول