هر آنچه باید درباره ی اسکرچ برای کودکان بدانید؛ مخصوص مبتدی‌ها!

این روزها تقریباً همه می‌دانند که آموزش برنامه نویسی برای کودکان فقط یک مهارت اضافی نیست، بلکه راهی برای تقویت مهارت‌های شناختی آنها و ساخت آینده ای مطمئن است. با این حال هنوز این سؤال وجود دارد که آیا اسکرچ، انتخاب مناسبی برای شروع برنامه نویسی هست یا نه؟ خیلی از والدین و مربیان به دنبال بازی ای می‌گردند که کودکان با سن پایین بتوانند به راحتی با آن ارتباط برقرار کنند و به آموزش علاقه مند شوند. آیا شما هم به دنبال چنین چیزی می‌گردید؟ یا اینکه به منابع آموزش اسکرچ برای کودکان نیاز دارید؟ پس باید بگوییم که مقاله درستی را انتخاب کردید. زیرا قصد داریم که قدم به قدم همراهتان باشیم و همه‌ی مسیر یادگیری اسکرچ را با هم پیش ببریم.

آیا اسکرچ برای آموزش برنامه نویسی به کودکان مناسب است؟

اولین چیزی که باید بدانیم این است که آیا بهترین راه برای آموزش برنامه نویسی کودکان، کار با اسکرچ است یا روش‌های بهتری هم وجود دارد؟ مثلا آیا ابزاری هست که بتواند برنامه نویسی را راحت تر به کودکان آموزش دهد؟ کودکان معمولا با بازی‌هایی ارتباط برقرار می‌کنند که محیطی شاد و قابل درک داشته باشد؛ اگر بازی خشک یا پیچیده باشد، ممکن است خیلی زود از یادگیری برنامه نویسی دلزده شوند. به همین دلیل است که انتخاب بازی برنامه نویسی کودکان از اهمیت بالایی برخوردار است. آموزش برنامه نویسی با اسکرچ ممکن است برای کسی که تازه برنامه نویسی را شروع کرده، کمی سخت باشد؛ پس فرزند شما نیاز دارد که قبل از بازی با اسکرچ، ویدئوهای آموزشی ببیند و کار با آن را یاد بگیرد. 

حال اگر شما هم مانند بعضی والدین فکر می‌کنید که کودک شما پس از بازی با اسکرچ زبان پایتون را هم یاد می‌گیرد سخت در اشتباهید. چرا که تفاوت میان اسکرچ و پایتون قابل مقایسه نیست. برای اینکه این موضوع بیشتر برایتان روشن شود مقاله تفاوت اسکرچ با پایتون را از دست ندهید. اغلب کودکان با آموزش‌های طولانی و خسته کننده مشکل دارند؛ پس پیدا کردن منابع درست یکی از گزینه‌های مهم و قابل توجه است. در ادامه سایت‌ها و چنل‌های یوتیوب برای آموزش اسکرچ برای کودکان به شما معرفی می‌کنیم.

منابع اسکرچ برای کودکان؛ بهترین سایت‌ها و پلی لیست‌های آموزشی

حتما می‌دانید که استفاده از منابع درست آموزش اسکرچ کودکان اهمیت بسیار زیادی دارد. چرا که آموزش درست می‌تواند مسیر یادگیری کودکتان را تغییر دهد. اغلب کودکان حوصله ندارند که ساعت‌ها پای فیلم‌های آموزشی بنشینند. این کار برایشان خسته کننده است و از برنامه نویسی و یاد گرفتن آن دلزده می‌شوند. اغلب منابع آموزش رایگان اسکرچ هم بی کیفیت یا پراکنده هستند. پس لازم است منابعی انتخاب شوند که آموزش را به صورت راحت تر، کوتاه و پروژه محور ارائه دهند. سایت‌هایی که در ادامه معرفی می‌کنیم در ایران شناخته تر شده هستند و برای آموزش اسکرچ برای کودکان مناسب هستند:

1. آکادمی ایران اسکرچ
2. ایرانیان سایبر
3. تاپ لرن
4. سلام روبی

 اگر فرزند شما به زبان انگلیسی مسلط است چنل‌های یوتیوب زیر می‌توانند در یادگیری اسکرچ برای کودکان مناسب باشند:

• Ampere channel – scratch basic: این پلی لیست به صورت اختصاصی اسکرچ برای بچه ها را آموزش می‌دهد و مرحله به مرحله نحوه ی کار با محیط برنامه را به آنها توضیح می‌دهد.
• griffpatch channel – Code a Platform Game: در مرحله ای بالاتر اگر کمی با اسکرچ آشنایی دارید، این پلی لیست شما را قدم به قدم راهنمایی می‌کند تا چند بازی بسازید و می‌توانید مهارت‌های کد نویسی خود را تقویت کنید.
• scratch team channel – Zinnea: این پلی لیست مرحله‌ به مرحله ساخت بازی با برنامه اسکرچ برای کودکان را آموزش می‌دهد. اگر فرزند شما به زبان انگلیسی مسلط است و مدتی می‌شود که برنامه نویسی اسکرچ کودکان را شروع کرده است، آموزش‌های این پلی لیست او را چند قدم در مسیر ساخت بازی با اسکرچ جلو می‌برد.

تفاوت اسکرچ جونیور برای کودکان با اسکرچ چیست؟

اگر تا به حال اسم اسکرچ جونیور برای کودکان را شنیده باشید، حتما از خود می‌پرسید که اسکرچ جونیور برای کودکان بهتر است یا برنامه اسکرچ؟ این موضوعی است که در این بخش از مقاله به بررسی آن می‌پردازیم. برنامه نویسی اسکرچ، بچه ها را با محیطی پیچیده تر و نزدیک به کدنویسی رو به رو می‌کند که ممکن است برای کودکانی که تازه برنامه نویسی را شروع کرده اند زیاد مناسب نباشد، در عوض اسکرچ جونیور محیط ساده تری دارد و نوشته‌های زیادی ندارد؛ بنابراین برای کودکان 5 تا 7 سال که هنوز توانایی خواندن و نوشتن ندارند مناسب است. به یاد داشته باشید که کودک شما قرار نیست با اسکرچ جونیور یک برنامه نویس شود و با زبان‌های برنامه نویسی آشنا شود فقط اینکه یاد می‌گیرد چطور فکرش را منظم کند، ترتیب کارها را درک کند و با منطق بازی‌ها آشنا شود. 

با این وجود اگر راه بهتری برای آموزش برنامه نویسی با بازی برای کودکان وجود داشته باشد چه؟ مطمئنا برای کودکان سخت است که با محیط‌های خشک و غیر تعاملی که به زبان مادری آنها نیست، برنامه نویسی را یاد بگیرند. اگر بازی ای وجود داشته باشد که به زبان فارسی باشد و محیط آن کودک را به بازی و آموزش بیشتر علاقه مند کند چه؟ خب در ادامه به این مبحث می‌پردازیم که بازی ایرانی نسبت به مزایا اسکرچ برای کودکان چه برتری هایی دارد!

مزایا اسکرچ برای بچه ها نسبت به بازی های برنامه نویسی ایرانی؟

همانطور که تا الان باهم بررسی کردیم و خواندیم، اسکرچ بازی نسبتا خوبی برای شروع برنامه نویسی کودکان است. از محیطی آن که نزدیک به کد نویسی است گرفته تا آموزش‌های با کیفیت که کودک را راهنمایی می‌کنند. این را هم دیدیم که محیط اسکرچ برای بسیاری از کودکان پیچیده و گاها خشک است یا اینکه بیشتر آموزش‌های با کیفیت به زبان انگلیسی هستند و فرزند شما باید به زبان انگلیسی مسلط باشد تا در یادگیری احساس فشار نکند. اینجاست که کمبود یک بازی ایرانی سطح بالا و قابل اطمینان را احساس می‌کنیم.

 اما همچین بازی ای وجود دارد؟ بیشتر مراکز آموزش برنامه نویسی کودکان روی آموزش اسکرچ تمرکز می‌کنند زیرا بازی دیگری وجود ندارد که به صورت اختصاصی برنامه نویسی را به کودکان آموزش دهد. حتما می‌پرسید که از کجا بازی مناسب آموزش برنامه نویسی به کودکان پیدا کنیم؟ نگران نباشید. ما اینجاییم تا بازی باب اسفنجی برنامه نویس را به شما معرفی کنیم. این بازی نه تنها به زبان فارسی و برای کودکان ایرانی طراحی شده بلکه علاوه بر مفاهیم پایه برنامه نویسی، کودکان را با پایتون نیز آشنا می‌کند. در ادامه می‌توانید بیشتر با این بازی آشنا شوید.

بازی باب اسفنجی برنامه نویس؛ مناسب کودکان ایرانی

بازی باب برنامه نویس برای کودکان 6 تا 12 ساله مناسب است و محیط شاد و جذاب آن باعث می‌شود که کودکان با علاقه بیشتری برنامه نویسی را یاد بگیرند. اگر ایرانی هستید و به فکر آینده فرزند خود در دنیای برنامه نویسی هستید این بازی دقیقا مناسب شماست! چرا که کودک به صورت مرحله به مرحله و با ماجراجویی در بازی، برنامه نویسی را یاد می‌گیرد و بدون اینکه احساس خستگی کند، در هر مرحله با مفاهیم جدیدی مثل منطق، ترتیب و حل مسئله آشنا می‌شود. جدول زیر به صورت کلی تفاوت‌های اسکرچ برای کودکان و بازی باب برنامه نویس را به شما نشان می‌دهد:

بعد از بازی با بازی‌های برنامه نویسی، کودک چه چیزی را یاد می‌گیرد؟

این پرسش بستگی زیادی به این دارد که شما با چه بازی ای برنامه نویسی را شروع کرده اید. بعضی از بازی‌ها روی مفاهیم پایه برنامه نویسی تمرکز می‌کنند و بعضی دیگر روی آشنا کردن کودکان با زبان‌های برنامه نویسی. اما می‌توان گفت که نقاط مشترکی بین این بازی‌ها وجود دارد، که به صورت زیر می‌باشد:

• کودکان در طول بازی با مفاهیمی مثل منطق برنامه نویسی، ترتیب دستورات، حل مسئله و خلاقیت آشنا می‌شوند.
• این بازی‌ها به کودک کمک می‌کنند که تصمیم گیری و امتحان کردن ایده‌ها را یاد بگیرند.
• مهارت‌های حل مسئله و خلاقیت در ساخت داستان یا بازی را تقویت می‌کنند.
• برخی از بازی‌ها مفاهیم پایه زبان‌های برنامه نویسی را به کودکان آموزش می‌دهند.

درباره ی بازی باب برنامه نویس چطور؟ کودکان چگونه با مفاهیم برنامه نویسی و زبان پایتون آشنا می‌شوند؟ در مراحل اولیه بازی کودکان به مرور مهارت‌های پایه که لازمه شروع یادگیری زبان‌های برنامه نویسی است را یاد می‌گیرند. و از اواسط بازی با زبان برنامه نویسی پایتون آشنا می‌شوند. آموزش‌ها به زبان خود کودکان نوشته شده تا احساس راحتی کنند و اگر در انجام مراحل بازی، یا آموزش‌های پایتون دچار مشکل شدند، می‌توانند از ویدئوهای آموزشی داخل بازی استفاده کنند و به راحتی با زبان پایتون آشنا شوند.

کشورهای برتری که از بازی برنامه نویسی برای یادگیری کودکان استفاده می‌کنند!

کشورهای متعددی وجود دارند که آموزش برنامه نویسی کودکان را به بخشی از آموزش‌های مدرسه اضافه کرده اند و اهمیت بالای مهارت‌های دیجیتال را از سنین پایین درک کرده‌اند. این کشورها با توجه به رشد سریع فناوری و اهمیت برنامه نویسی در آینده شغلی، تلاش می‌کنند تا کودکان را با مفاهیم پایه برنامه نویسی و تفکر منطقی آشنا کنند. یکی از روش‌های مؤثر در این کشورها، استفاده از بازی‌های آموزش برنامه نویسی کودکان است. بازی‌ها محیطی تعاملی و جذاب فراهم می‌کنند که کودک بدون احساس خستگی یا فشار، می‌تواند مفاهیم پیچیده برنامه نویسی را تجربه کند. مثال‌های زیر به شما نشان می‌دهد که هر کشور در این حوزه چه پیشرفت‌هایی داشته است:

استونی

در استونی، آموزش برنامه نویسی از سنین پایین آغاز می‌شود و بازی‌های آموزشی به کودکان کمک می‌کنند که مفاهیم منطقی و الگوریتمی را در قالب سرگرمی یاد بگیرند. هدف اصلی استفاده از بازی‌های آموزش برنامه نویسی، فراهم کردن مهارت‌های لازم برای کودکان و نوجوانان است تا بتوانند در دنیای دیجیتال آینده موفق باشند. 

کشور آلمان

در مدارس آلمان نیز معلمان با استفاده از بازی‌های برنامه نویسی، یادگیری را برای کودکان جذاب و سرگرم کننده تر کرده اند. معلمان گزارش داده‌اند که این روش باعث شده که کودکان با اشتیاق بیشتری در کلاس‌ها مشارکت کنند و درک عملی بهتری از منطق و ساختار برنامه‌ها، حل مسئله و منطق برنامه نویسی پیدا کنند.

آمریکا (US)

در ایالات متحده، استفاده از بازی‌ها برای آموزش برنامه نویسی به کودکان به طور گسترده‌ای در مدارس ابتدایی و متوسطه مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر اساس گزارشات بیش از نیمی از معلمان مدارس ابتدایی و راهنمایی در آمریکا از بازی‌های دیجیتال برای آموزش برنامه نویسی استفاده می‌کنند.

کشور چین

در چین، آموزش برنامه نویسی به کودکان از سنین پایین آغاز شده است. بر اساس گزارش‌ها، پکن پایتخت چین، آموزش هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان و حتی ابتدایی‌ها را ضروری دانسته و اجبار کرده است. این برنامه شامل حداقل هشت ساعت آموزش هوش مصنوعی در سال تحصیلی است که می‌تواند به صورت دوره‌ای یا به صورت یکپارچه آموزش داده شود.

کلام آخر

همه کودکان می‌توانند برنامه نویسی را یاد بگیرند، به شرط اینکه ابزار و محیط مناسب را در اختیارشان قرار دهیم. اسکرچ، منابع آموزشی و دیگر بازی‌های برنامه نویسی، فرصتی عالی برای آغاز این مسیر فراهم می‌کنند. با همراهی والدین و استفاده از منابع درست، کودکان می‌توانند مهارت‌های پایه برنامه نویسی، تفکر منطقی و حل مسئله را با سرگرمی و اشتیاق بیشتری یاد بگیرند. اگر آینده شغلی فرزندتان برایتان مهم است، همین امروز اقدام کنید و فرصت را از دست ندهید. کودکان تا زمانی که سن کمتری دارند راحت تر مباحث را یاد می‌گیرند و با آنها ارتباط برقرار می‌کنند. فقط کافی است از ابزار مناسب استفاده کنید و زمان را از دست ندهید.

سوالات متداول